Jesteś tym, co jesz. Zespół jelita nieszczelnego przyczyną depresji



Jelita wywierają istotny wpływ na funkcjonowanie całego organizmu. To właśnie tam spożywany przez nas pokarm jest ostatecznie trawiony, a substancje odżywcze wchłaniane do krwi i transportowane do odpowiednich miejsc. Ważną rolę w tym procesie odgrywa jelitowa flora bakteryjna składająca się z mikroorganizmów (głównie bakterii i grzybów). Wspomagają one procesy trawienne i układ odpornościowy, wpływają na gospodarkę wapnia, żelaza i magnezu, a także produkują witaminy i hormony. Ogromny wpływ na stan mikroflory mają dieta, tryb życia, stres oraz przyjmowanie leków (np. antybiotyków). Zaburzenia równowagi flory bakteryjnej mogą prowadzić do problemów ze zdrowiem.

Zespół jelita nieszczelnego, kandydoza i alergie pokarmowe 


Zespół jelita nieszczelnego to zaburzenie, które wiąże się z rozluźnieniem ścisłych połączeń między komórkami budującymi nabłonek błony śluzowej jelita. Prowadzi to do przenikania toksyn, drobnoustrojów oraz nieprzetworzonych białek i dużych aminokwasów z jelit do krwioobiegu. Układ odpornościowy uznaje większe, nie do końca strawione cząsteczki pokarmowe za „wroga” i uruchamia atak przeciwciał, które mają zniszczyć „intruza”. Przenikanie niestrawionych białek i patogenów do krwioobiegu prowadzi do przewlekłej aktywacji układu odpornościowego i rozwoju stanu zapalnego oraz alergii pokarmowej typu III. Dotychczas tolerowany pokarm (np. gluten, kazeina) zaczyna wywoływać reakcje alergiczne i przykre dolegliwości.

Na rozwój zespołu jelita nieszczelnego ma wpływ wiele czynników. Wymieniane są tu między innymi nadmierne spożycie alkoholu i/lub cukrów prostych, alergie pokarmowe, niedobór składników odżywczych, stres, radioterapia onkologiczna, przyjmowanie antybiotyków. Zespół jelita nieszczelnego bardzo często współwystępuje z kandydozą, której rozwój może być konsekwencją antybiotykoterapii. Antybiotyki zaburzają równowagę jelitowej flory bakteryjnej oraz zwiększają populację drożdżaków wewnątrz jelit od 10 do 100 razy. Kandydoza prowadzi do wzrostu przepuszczalności jelit i w efekcie rozwoju zespołu jelita nieszczelnego.

Depresja


Depresja stanowi poważny problem dotykający około 15% populacji. Jest to zaburzenie, do którego rozwoju prowadzi wiele różnych czynników. Depresja wiązana jest między innymi z niedoborem noradrenaliny, serotoniny i dopaminy, niskim stężeniem melatoniny oraz nieprawidłowościami w funkcjonowaniu tarczycy. Ważną rolę w rozwoju i przebiegu depresji pełni proces zapalny i aktywacja układu odpornościowego.

U osób cierpiących z powodu depresji często stwierdza się silniejszą aktywację układu odpornościowego, a w ich ciele krąży więcej komórek układu immunologicznego. Wiele badań wykazało, że osoby cierpiące na depresję charakteryzują się wyższym stężeniem cytokin prozapalnych. Cytokiny to białka, które wpływają na aktywność komórek układu odpornościowego. Powodują one również obniżenie stężenia tryptofanu, który jest prekursorem serotoniny. Jej niski poziom jest uznawany za jedną z przyczyn zaburzeń depresyjnych.

Zespół jelita nieszczelnego może stanowić przyczynę depresji. Przenikanie większych cząsteczek pokarmowych i drobnoustrojów do krwioobiegu wywołuje przewlekłą aktywację układu odpornościowego i prowadzi do rozwoju stanu zapalnego, co może przyczyniać się do powstania zaburzeń depresyjnych.

U wielu pacjentów cierpiących na depresję stwierdza się przewlekły stan zapalny oraz nadmierną aktywację układu odpornościowego. Co więcej, obniżenie poziomu cytokin prozapalnych prowadzi do złagodzenia wielu symptomów depresji takich jak depresyjny nastrój, zaburzenia snu, spadek libido i drażliwość. Objawy depresji często towarzyszą chorobom o podłożu zapalnym (np. cukrzyca, alergie, reumatoidalne zapalenie stawów).

Lecznicza dieta


Badania potwierdzają, że jakość diety ma wpływ na leczenie zespołu jelita nieszczelnego, funkcjonowanie układu odpornościowego i przewlekły stan zapalny u pacjentów z depresją.

1. Probiotyki i prebiotyki sprzyjają wzrostowi dobroczynnych bakterii i zmniejszają stany zapalne jelit. Pomagają chronić przed szkodliwymi czynnikami wewnętrzną barierę jelit, zapobiegającą przedostawaniu się niepożądanych cząsteczek i patogenów do krwioobiegu, co przyczynia się do złagodzenia symptomów zespołu jelita nieszczelnego.

2. Kurkumina, czyli substancja zawarta w curry i kurkumie wywiera dobroczynny wpływ na układ odpornościowy. Redukuje stany zapalne i zmniejsza stres oksydacyjny, który niekorzystnie wpływa na ścisłe wiązania między komórkami budującymi błonę śluzową jelita. Kurkumina już od kilku tysięcy lat jest wykorzystywana jako środek przeciwdepresyjny w medycynie chińskiej.

3. Cynk również wykazuje działanie przeciwdepresyjne. Badania wykazały obniżony poziom tego mikroelementu u osób cierpiących na depresję. Połączenie suplementacji cynkiem z kuracją antydepresantami w znaczny sposób polepszyło skuteczność leczenia zaburzeń depresyjnych. Przyjmowanie cynku ma korzystny wpływ na szczelność bariery jelitowej. Do produktów bogatych w cynk należą między innymi: pestki dyni, kasza gryczana, wątroba cielęca i wieprzowa, kakao, migdały, płatki owsiane, cebula, czosnek, kiełki pszenicy.

4. Dieta eliminacyjno-rotacyjna, polegająca na wyeliminowaniu produktów wywołujących reakcje alergiczne (np. gluten, kazeina) i na spożywaniu dozwolonych pokarmów, które można zjeść ponownie po upływie 3 dni. Taki sposób odżywiania zmniejsza ryzyko wystąpienia nadwrażliwości pokarmowej na kolejne produkty.

5. Eliminacja glutenu i kazeiny. Wiele badań wykazało, że wprowadzenie diety bezglutenowej i bezkazeinowej jest skuteczne w przypadku pacjentów cierpiących na autyzm, u których często stwierdza się zespół jelita nieszczelnego. Opisano również przypadki osób chorujących na celiakię, nieskutecznie leczonych antydepresantami. Wprowadzenie diety bezglutenowej znacznie złagodziło u nich objawy depresji. Badanie przeprowadzone na osobach w starszym wieku, u których stwierdzono nadwrażliwość na gluten wykazało, że byli oni dwukrotnie bardziej narażeni na wystąpienie depresji niż grupa, u której nie zdiagnozowano nadwrażliwości pokarmowej.

Żródła:
Karakuła-Juchnowicz, H., Szachta, P., Opolska, A., Morylowska-Topolska, J., Gałęcka, M., Juchnowicz, D., & ... Lasik, Z. (2017). The role of IgG hypersensitivity in the pathogenesis and therapy of depressive disorders. Nutritional Neuroscience, 20(2), 110-118
Gałecki, P. (2012). The inflammatory theory of depressive disorder - Main facts. Psychiatria, 9(2), 68-75.
Brom, B. (2010). Integrative medicine and leaky gut syndrome : special series. South African Family Practice, (4), 314.
Rudzki, L., Frank, M., Szulc, A., Gałęcka, M., Szachta, P., & Barwinek, D. (2012). Od jelit do depresji - rola zaburzeń ciągłości bariery jelitowej i następcza aktywacja układu immunologicznego w zapalnej hipotezie depresji. Neuropsychiatry & Neuropsychology / Neuropsychiatria I Neuropsychologia, 7(2), 76-84.


Autor: Emilia Jamróz, dziennikarka oraz studentka III roku psychologii stosowanej na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Interesuje się neuropsychologią, psychologią poznawczą, psychosomatyką oraz psychodietetyką.

Share on Google Plus
    Blogger Comment
    Facebook Comment

0 komentarze:

Prześlij komentarz

Wpisz swoje imię, wybierając pole NAZWA z listy. Możesz komentować za pomocą konta FB, klikając Facebook Comment. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin strony.