Czego pragną kobiety i mężczyźni, czyli co ma ewolucja do wyboru partnera?



Ludzie w znacznym stopniu różnią się między sobą w zakresie preferencji w doborze partnera, jednak można zauważyć pewne uniwersalne prawidłowości. Występują one we wszystkich lub przynajmniej w większości badanych kultur, co wskazuje na ewolucyjne uwarunkowania strategii doboru partnera. Kobiety i mężczyźni w ewolucyjnej przeszłości napotykali na swojej drodze odmienne problemy, dlatego ich preferencje różnią się. 


Czego pragną kobiety?


Koszty kobiet związane z rodzicielstwem są znacznie wyższe niż koszty ponoszone przez mężczyzn. Pradawna kobieta, aby przetrwać musiała zapewnić sobie pożywienie i ochronę na czas ciąży i opieki nad dzieckiem, które stanowiły dla niej ogromne obciążenie. Wybierając odpowiedniego partnera mogła zwiększyć szanse na przeżycie własne i potomstwa.

Zasoby materialne, czyli partner zdolny do inwestycji

Psychologia ewolucyjna w pewnym stopniu dostarcza potwierdzenia dla stereotypu kobiety, która w wyborze partnera kieruje się jego majętnością. Mężczyźni inwestują znacznie więcej w swoje potomstwo i parterki niż pozostałe naczelne. Kobieta, która w ewolucyjnej przeszłości wybrała partnera bogatego w zasoby, zapewniała sobie i dziecku pożywienie, schronienie i pozycję społeczną. Jej potomstwo miało większe szanse na przeżycie oraz przekazanie dalej materiału genetycznego.
Badania przeprowadzone w 37 społecznościach, obejmujące państwa wszystkich kontynentów, kultury poligamiczne i monogamiczne, wykazały, że kobiety we wszystkich badanych kulturach cenią zasoby materialne partnera bardziej niż mężczyźni.

Ponieważ nie zawsze zasoby materialne były widoczne gołym okiem, kobiety w toku ewolucji nauczyły się rozpoznawać uniwersalne sygnały, które świadczą o zasobności potencjalnego partnera. Pierwszym z nich jest wysoka pozycja społeczna. Nasi przodkowie żyli w społecznościach, w których obowiązywała określona hierarchia. Mężczyzna, znajdujący się na górze hierarchii, miał znacznie więcej pożywienia i terytorium niż ten na dole. Kobieta, wybierając partnera o wysokiej pozycji społecznej, zapewniała ją również swojemu potomstwu. W dzisiejszych czasach bardzo ważne stały się także wykształcenie i zawód pełnione przez mężczyznę, które wskazują jednocześnie na jego status społeczny.

Kolejnym sygnałem świadczącym o zasobności potencjalnego partnera jest jego wiek. Kobiety pochodzące z 37 społeczności, zapytane o preferowany wiek partnera, wybierały mężczyzn starszych od siebie średnio o 3,5 roku. Preferencja starszych partnerów wynika z tego, że w większości kultur zarobki i pozycja społeczna rosną wraz z wiekiem. Kobiety wolą jednak mężczyzn tylko o kilka lat starszych. Wybór partnera w zaawansowanym wieku, który zdążył już zgromadzić zasoby i osiągnąć wysoką pozycję społeczną mógł być ryzykowny, ponieważ groziła mu przedwczesna śmierć. Kobiety pragną więc mężczyzn jedynie o kilka lat starszych od siebie, z dobrymi perspektywami na przyszłość.

Kobiety wykształciły także upodobanie do cech, które ułatwiają zdobycie zasobów oraz wysokiego statusu społecznego. Cenią mężczyzn ambitnych i pracowitych, którzy mają duże szanse na odniesienie sukcesu w przyszłości.

Odpowiedzialność, stabilność i miłość, czyli partner gotowy do inwestycji

Kolejnym problemem adaptacyjnym, z jakim musiała poradzić sobie pradawna kobieta, było znalezienie partnera gotowego do inwestycji. Samo posiadanie zasobów, nie oznaczało, że mężczyzna będzie skłonny przeznaczyć je na partnerkę i potomstwo. Dobrymi wskaźnikami gotowości do inwestycji są odpowiedzialność i stabilność. Kobieta, wybierając mężczyznę obdarzonego takimi cechami, zapewniała sobie dostęp do zasobów na dłuższy czas. Partner nieodpowiedzialny i niezrównoważony emocjonalnie często narażał swoje potomstwo na niebezpieczeństwo np. nie dbając o zapewnienie pożywienia, stosując przemoc, zachowując się w sposób egoistyczny.

Również miłość i wszelkie jej przejawy stanowią dobry sygnał gotowości do inwestowania w partnerkę i potomstwo. Badania, w których wzięły udział kobiety z USA, Japonii i Rosji, wykazały, że dla większości z nich miłość stanowiła niezbędny warunek zawarcia małżeństwa. W ewolucyjnej przeszłości, kobieta bardzo wiele ryzykowała podejmując przypadkowe kontakty seksualne. Wymagając od partnera miłości i zaangażowania zapewniała sobie ochronę i dostęp do zasobów na dłużej.

Siła fizyczna i wysoki wzrost, czyli partner zapewniający bezpieczeństwo 

Kolejną ogromną korzyścią, jaką w ewolucyjnej przeszłości mógł zapewnić kobiecie mężczyzna, była ochrona. Ważną rolę pełniły tutaj takie cechy jak siła fizyczna, budowa ciała i wzrost potencjalnego partnera. Kobiety wybierające mężczyzn obdarzonych siłą, atletycznie zbudowanych i wysokich zapewniały fizyczną obronę sobie i potomstwu. Przebadane Amerykanki uznały te cechy za ważne w wyborze partnera. Na podstawie analizy ogłoszeń matrymonialnych oszacowano, że 80% kobiet preferuje mężczyzn mierzących 180 centymetrów lub więcej.

Stosunek do dzieci, czyli partner, który będzie dobrym ojcem 

W pewnym badaniu kobietom prezentowano obrazki przedstawiające mężczyzn w różnych sytuacjach np., mężczyzna opiekujący się dzieckiem, mężczyzna ignorujący płaczące dziecko, mężczyzna dbający o porządek w domu, stojący samotnie itd. Każdy z modeli został ukazany we wszystkich sceneriach. Zadaniem badanych kobiet była ocena atrakcyjności prezentowanych mężczyzn. Okazało się, że za najlepszego kandydata na męża został uznany model, który na zdjęciu opiekował się dzieckiem. Natomiast mężczyzna, który ignorował płaczące dziecko został oceniony najmniej przychylnie.

Czego pragną mężczyźni? 


Mężczyźni w toku ewolucji wykształcili inne upodobania w stosunku do kobiet, ponieważ na swojej drodze musieli zmierzyć się z odmiennymi problemami adaptacyjnymi. Znacznie mniej inwestują oni w potomstwo, nie muszą ponosić kosztów związanych z ciążą, laktacją i opieką nad dzieckiem. Przypadkowe kontakty seksualne nie stanowią dla nich ryzyka, lecz dają szansę na spłodzenie większej ilości potomstwa. Głównym czynnikiem, który decydował o sukcesie reprodukcyjnym pradawnego mężczyzny było wybranie partnerki o wysokiej wartości rozrodczej (liczba potomstwa, którą dana osoba może mieć w przyszłości) oraz płodnej (będącej w fazie owulacji). W toku ewolucji mężczyźni stali się wrażliwi na sygnały świadczące o takich cechach potencjalnej partnerki.

Młody wiek i uroda

Stereotyp mężczyzny pożądającego przede wszystkim kobiecej urody i młodości również znajduje potwierdzenie w psychologii ewolucyjnej. We wszystkich 37 przebadanych społecznościach mężczyźni preferują partnerki młodsze od siebie średnio o 2,5 roku. Im starszy mężczyzna, tym większa jest preferowana różnica wieku. Mężczyźni w wieku 30 lat pragną partnerki przeciętnie o 5 lat młodszej, natomiast w wieku 50 lat o 10-20 lat młodszej. Dzieje się tak dlatego, że wartość rozrodcza kobiety maleje wraz z wiekiem. Inaczej jest w przypadku nastolatków, którzy wolą partnerki o kilka lat starsze od siebie (ponieważ ich wartość reprodukcyjna jest wyższa niż nastolatek).

Kolejnym wskaźnikiem wartości rozrodczej kobiety są cechy wyglądu. Mężczyźni pożądają kobiet, które charakteryzują się między innymi pełnymi wargami, gładką skórą, błyszczącymi włosami, odpowiednim rozkładem tłuszczu w organizmie, a także żywą mimiką, energicznym krokiem i zachowaniem. Wszystkie te cechy są oznakami zdrowia oraz wysokiej wartości rozrodczej.

O wysokiej wartości rozrodczej świadczy również niski wskaźnik WHR (stosunek obwodu talii do obwodu bioder). W kulturach, w których brakuje pożywienia za atrakcyjne uważane są kobiety pulchne, ponieważ taka budowa ciała wskazuje na wysoką pozycję społeczną. Natomiast w kulturach zachodnich, gdzie żywności jest pod dostatkiem, ideał urody stanowią kobiety szczupłe. Jednak uniwersalnym upodobaniem mężczyzn w stosunku do kobiet, które obowiązuje w większości społeczności jest wcięcie w talii (niski wskaźnik WHR). Kobiety o wysokim wskaźniku WHR częściej cierpią na cukrzycę, nadciśnienie, choroby woreczka żółciowego i mają problemy z zajściem w ciążę.

Badania wykazały, że mężczyźni uznają wygląd za bardzo ważne kryterium w wyborze partnerki i przykładają do niego większą wagę niż kobiety, dla których jest to jedynie cecha mile widziana.

Płodność

Kolejnym problemem, z jakim musieli poradzić sobie pradawni mężczyźni było wybranie partnerki będącej w fazie owulacji. U pozostałych naczelnych występują widoczne oznaki jajeczkowania i aktywność seksualna ogranicza się głównie do tego okresu. Ponieważ u kobiet owulacja jest ukryta, mężczyźni, którzy potrafili rozpoznać jej oznaki mieli większą szansę na spłodzenie potomstwa, a także mogli zaoszczędzić wiele czasu i wysiłku. I rzeczywiście badania pokazują, że te same kobiety są oceniane przez mężczyzn jako bardziej pociągające podczas owulacji niż w ciągu pozostałych dni cyklu. W trakcie jajeczkowania kobiety ubierają się bardziej skąpo, odczuwają większy popęd seksualny i czują się bardziej atrakcyjne.

Niepewność ojcostwa 

Zanim pojawiły się testy DNA mężczyźni, w przeciwieństwie do kobiet, nie mogli być pewni swojego ojcostwa. Nie byli w stanie strzec partnerki przez cały czas, ponieważ zajmowali się także innymi czynnościami - musieli zapewnić pożywienie sobie i rodzinie, rywalizować z innymi mężczyznami i dbać o bezpieczeństwo. Problem niepewności ojcostwa w pewnym stopniu rozwiązało małżeństwo, które pozwalało na regularne kontakty seksualne z tą samą partnerką. Jednak samo zawarcie związku małżeńskiego nie wystarczało. Pradawni mężczyźni wymagali od kobiet zachowania czystości przedmałżeńskiej i wierności, co zmniejszało ryzyko wychowywania i wydatkowania zasobów na cudze potomstwo. W 62 % przebadanych społeczności mężczyźni cenią cnotliwość potencjalnej partnerki znacznie bardziej niż kobiety. Ci, którzy nie przykładali wagi do wierności swoich partnerek, tracili czas, energię i zasoby wychowując cudze dzieci, jednocześnie zmniejszając własne szanse na odniesienie sukcesu reprodukcyjnego.


Źródło: Buss, D. (2011). Psychologia ewolucyjna. Gdańsk: Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne 

Autor: Emilia Jamróz, dziennikarka oraz studentka III roku psychologii stosowanej na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie. Interesuje się neuropsychologią, psychologią poznawczą, psychosomatyką oraz psychodietetyką.
Share on Google Plus
    Blogger Comment
    Facebook Comment

0 komentarze:

Prześlij komentarz

Wpisz swoje imię, wybierając pole NAZWA z listy. Możesz komentować za pomocą konta FB, klikając Facebook Comment. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin strony.