Typy sylwetki a analiza charakteru według A.Lowena. Praca z ciałem


W bioenergetyce Lowen wyróżnia pięć podstawowych typów charakteru: oralny, masochistyczny, schizoidalny, psychopatyczny i sztywny. Założeniem tego sposobu patrzenia na osobowość człowieka jest fakt, że ciało i umysł są ze sobą nierozerwalnie związane. Lowen rozwijał swoją teorię przez kilkadziesiąt lat swojej intensywnej pracy z ludźmi na terapii grupowej i indywidualnej na całym świecie. Zaobserwował, że pobudzając ciało bodźcami fizycznymi, można  podnieść poziom energii w ciele, a dzięki temu człowiek może pozbyć się chronicznych napięć i blokad, co z kolei pozwala  lepiej czuć swoje ciało. Analiza bioenergetyczna pokazuje więc, jak pracując z ciałem można wyleczyć problemy umysłu.

1. Oralna struktura charakteru


W przypadku tej struktury można znaleźć wiele cech charakterystycznych dla oralnego stadium życia, między innymi: silne uczucie zależności, odczuwanie silnej potrzeby bycia zauważanym i zaopiekowanym. Kluczowym doświadczeniem dla osób o tej strukturze charakteru była, opisywana wcześniej, deprywacja. Energetycznie osoby tej wydają się być permanentnie niedoładowane. Energia zamrożona jest we wnętrzu, a punkty kontaktu ciała ze środowiskiem są niedoładowane.

Ciało:
  • szczupłe, wydłużone ciało
  • długie, wrzecionowate nogi
  • cienkie, wąskie stopy
  • słabo rozwinięty system mięśniowy
  • fizyczne oznaki niedojrzałości
  • płytki oddech

Psychologiczne korelaty:
  • „przyklejanie się” do innych (często maskowane przesadną niezależnością)
  • nadmierna potrzeba kontaktu z ludźmi
  • lęk przed byciem samemu
  • labilność emocjonalna ( ze względu na niski poziom energii)
  • depresyjność
  • postawa „to mi się należy”


2. Masochistyczna struktura charakteru


Przede wszystkim: uległość. Co istotne, jest to uległość ujawniająca się w zachowaniu, w środku jednak osoba taka żywi silne urazy. Jednakże emocje te są zblokowane obawą przed gwałtownym wybuchem. Ten strach właśnie powoduje, że jednostka opanowuje mięśniowy wzorzec powstrzymywania.

Ciało:
  • krótkie, dobrze umięśnione, masywne ciało
  • zwiększone owłosienie
  • gruba, krótka szyja
  • gruba i krótka talia
  • miednica wypchnięta do przodu
  • zapadnięcie ciała w talii
  • ciemny odcień skóry (stagnacja w ładowaniu)

Psychologiczne korelaty:
  • silnie zredukowana agresja
  • niezdolność do obrony samego siebie
  • tendencja do narzekania i „jęczenie”
  • uległość, „przymilanie się”


3. Schizoidalna struktura charakteru


Schizoidalna czyli mająca słabe ego, zredukowany kontakt z własnym przeżywaniem i ciałem, a także obniżoną zdolność do odczuwania własnego ja. W przypadku tej struktury występuje tendencja do rozszczepienia jednolitego funkcjonowania i oddzielnie od uczuć, ale także wycofania się we własne wnętrze. W tej strukturze charakteru energia nie jest dopuszczana do peryferyjnych struktur ciała, które mają kontakt ze światem zewnętrznym: twarzy, genitaliów, stóp czy rąk. Narządy te nie są połączone z energetycznym centrum, tym samym ładowanie energetyczne jest blokowane przez  napięcie mięśniowe w podstawie czaszki, ramionach, miednicy czy stawach biodrowych. Energia zostaje zamrożona w obszarze centrum, skumulowanie może prowadzić do eksplodowania w postaci np. jakiegoś gwałtownego czynu. Obrony tworzone ze wzorów napięć mięśniowych mają za zadanie spajać osobowość zabezpieczając peryferyjne struktury ciała przed napływem emocji i energii. W talii następuje energetyczne rozszczepienie, jego rezultatem jest brak integracji pomiędzy górną i dolną połową.

Ciało:
  • wąskie
  • skurczone
  • miejsca najbardziej napięciowe – podstawa czaszki, przeguby ramion i nóg, stawów biodrowych i w okolicach przepony
  • wąska talia
  • stopy zimne, często w stanie skurczu
  • nienaturalny kąt ustawienia głowy, tułowia i nóg
  • skurcze występują przede wszystkim w małych mięśniach otaczających stawy

Psychologiczne korelaty: 
  • brak identyfikacji z ciałem
  • brak poczucia spójności i zintegrowania
  • tendencje do dysocjacji
  • sprzeczne postawy
  • skłonności do samokrytycyzmu, samoponiżania
  • silna tendencja do unikania bliskich związków uczuciowych


4. Psychopatyczna struktura charakteru


Kluczem tej struktury jest zaprzeczenie uczuciom. W tej strukturze ego zwraca się przeciwko ciału i jego uczuciom. Występuje silna potrzeba dominacji i kontroli a także dążenie do władzy. Autor wyróżnia dwa typy postawy ciała, które odpowiadają tej strukturze: dominujący i uwodzący. Ten podział wynika z dwóch sposobów zdobywania władzy. Pierwszy to zawładnięcie przez uwodzącą przystępności, drugi przez narzucenie władzy siłą.

Ciało:
  • zakłócenie przepływów impulsów między połowami ciała
  • skurcz przepony
  • napięcie w okolicach oczu, potylicy i podstawy czaszki
Postawa ciała osoby uwodzącej jest bardziej regularna, natomiast dominującej charakteryzuje się nieproporcjonalnym rozwojem górnej części ciała i usztywnieniem.


Psychologiczne korelaty:

Osoba o tej strukturze charakteru ma bardzo silną potrzebę kontroli, która ściśle wiąże się z obawą, by nie być kontrolowanym. Poddanie wiąże się dla niej z wykorzystaniem. Autor tłumaczy to walką o kontrolę między rodzicem a dzieckiem, która sprawiła, że jednostka nie potrafi zaakceptować porażki. W przypadku tej struktury ważnym aspektem jest seksualność. Jego atrakcyjność związana jest albo z pozorną władzą lub też szarmanckim okazywaniem czułości. Przyjemność z seksu jest de facto wtórna wobec wartości czynu. Poprzez takie działanie jednostka chce, by inni jej potrzebowali, dzięki czemu nie będzie musiała ona wyrażać własnych potrzeb.

5. Sztywna struktura charakteru


Sztywna czyli? Czyli skłonna do „nieugiętego trzymania się prosto”. Osoba taka boi się porażki i uległości, jest czujna i ma poczucie osaczenia, boi się wykorzystania. Powstrzymanie oznacza „trzymanie się pionie”, co skutkuje sztywnością ciała. Ciągłe napięcie i pilnowanie staje się powstrzymywaniem odruchu otwierania się i sięgania. W sztywnej strukturze charakteru ładowane są peryferyjne części ciała. Sprzyja to badaniu rzeczywistości zanim jednostka przystąpi do jakiegokolwiek działania. Pozwala to na przepływ emocji i uczuć, jednakże ogranicza ich ekspresje.

Ciało:
  • proporcjonalna i harmonijna postawa
  • poczucie bioenergetycznego zintegrowania
  • błyszczące oczy, 
  • żywość gestykulacji, 
  • dobrze zabarwiona skóra

Psychologiczne korelaty:
  • agresywność
  • ambicja
  • silna potrzeba rywalizacji
  • orientacja werbalna
  • upór (uległość=utrata wolność)


Pracując nad sobą w konwencji analizy bioenergetycznej, każdy ma możliwość integracji ciała i umysłu. Co to znaczy? Dzięki ćwiczeniom z CIAŁEM klient uświadamia sobie nawyki mięśniowe, napięcia w ciele, jaką postawę przyjmuje, gdy znajduje się w trudnej sytuacji społecznej, jak wtedy oddycha (…najczęściej „zapomina” o nim), jak stoi, jak jego stopy dotykają podłoża, jak trzyma miednicę i klatkę piersiową, jak nauczył się „nieść” swój środek ciężkości ciała. Odkrywa więc, jakie doświadczenia spowodowały, że przeszłość „WYRZEŹBIŁA” jego ciało tak a nie inaczej i przenosi te doświadczenia na wspomnienia wydarzeń związanych z różnymi emocjami, słowami rodziców, przekonaniami i wartościami, jakie zabrał w swoje dorosłe życie. Dzięki tego rodzaju pracy nad sobą klient zmienia zarówno swoje przekonania jak i postawę ciała.


Więcej artykułów na ten temat przeczytacie w kategorii Bioenergetyka Lowena.


Bibliografia:
Santorski J. 1995. Bioenergetyczna analiza charakterów. Typologia według Aleksandra Lowena. W: Ciało i charakter. Diagnozy i strategie w psychoterapii somatyczno-charakterologicznej. JS, Warszawa
Share on Google Plus
    Blogger Comment
    Facebook Comment

0 komentarze:

Prześlij komentarz

Wpisz swoje imię, wybierając pole NAZWA z listy. Możesz komentować za pomocą konta FB, klikając Facebook Comment. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin strony.