Struktura psychopatyczna czyli kontrolujący przywódca.

Psychopatyczna struktura może stanowić bardzo skomplikowaną strukturę, jednak dla zwięzłości i klarowności opisana została prosta forma tego zaburzenia. Istotą postawy psychopatycznej jest zaprzeczanie uczuciu. Postawa ta różni się od postawy charakteru schizoidalnego, który oddziela się od swych uczuć. W osobowości psychopatycznej ego (umysł) zwraca się przeciwko ciału i jego uczuciom, szczególnie seksualnym. Z tendencji tej wyrósł właśnie termin „psychopatia". Normalną funkcją ego jest wspieranie dążenia ciała do przyjemności — a nie odrzucanie go na rzecz zgodności z obrazem ego. We wszystkich natomiast psychopatycznych charakterach spotykamy się z dużą lokatą energii we własny obraz. Innym aspektem tej osobowości jest dążenie do władzy oraz potrzeba dominacji i kontroli.
Przyczyną złożoności tego typu charakteru jest fakt istnienia dwóch sposobów zdobywania władzy. Pierwszy to narzucenie władzy siłą i zdominowaniem. Gdy nie przeciwstawimy się tyranowi, stajemy się w pewnym sensie jego ofiarami. Drugi sposób to zawładnięcie przez okazywanie uwodzącej przystępności — odnosi to skutek wobec ludzi naiwnych, którzy wpadają w sidła psychopaty.

Uwarunkowania bioenergetyczne
Istnieją dwa typy budowy ciała, które odpowiadają dwóm typom psychopatycznym. Typ „dominujący" daje się łatwiej wyjaśnić bioenergetycznie i dlatego Lowen używa go jako przykładu. Zdobywanie nad kimś władzy osiągane jest dzięki wywyższaniu się. Występuje tu znaczne przemieszczenie energii w ciele w kierunku głowy oraz towarzyszący temu spadek ładowania w dolnej połowie ciała. Dwie połowy ciała są wyraźnie nieproporcjonalne; górna wygląda okazalej i zdaje się dominować. Na ogół występuje wyraźny stały skurcz („zacisk") w okolicy przepony i bioder, który blokuje przepływ energii i uczucia w dół.
Głowa jest przeładowana energetycznie, co oznacza nadmierne pobudzenie aparatu umysłowego, prowadzące do ciągłego rozmyślania o tym, w jaki sposób zdobyć kontrolę i panowanie nad sytuacją. Oczy są czujne i nieufne. Nie potrafią widzieć świata w całej jego złożoności. Owa niezdolność oczu do widzenia i rozumienia jest charakterystyczna dla wszystkich psychopatycznych osobowości.
Potrzeba kontrolowania odnosi się tu także do samego siebie. Głowa jest więc trzymana bardzo sztywno („nie można tracić głowy") w wysiłku podporządkowania sobie reszty ciała.

Cechy fizyczne
Ciało osoby typu „dominującego" wykazuje nieproporcjonalny rozwój górnej połowy, która sprawia
wrażenie nadmuchanej i koresponduje z rozdmuchanym obrazem siebie. Można rzec, iż szczyt tej „konstrukcji" jest nazbyt ciężki. Struktura ta wykazuje również usztywnienie. Dolna połowa ciała jest węższa i może ujawniać słabość charakterystyczną dla struktury oralnej (czyli sylwetka w kształcie litery V).
Ciało osoby drugiego typu, który Lowen nazywa „uwodzącym" , jest bardziej regularne i nie ma napompowanego wyglądu. Plecy są przeważnie nadmiernie giętkie. (często w wersji kobiecej jest to odwrócona literka V , czyli tzw. gruszka).
W obu przypadkach występuje zakłócenie w przepływie impulsów między dwoma połowami ciała. W pierwszym typie miednica jest niedoładowana i kurczowo zaciśnięta, w drugim jest przeładowana energią, lecz bez połączenia z reszta ciała (odłączona). W obu typach istnieje wyraźny skurcz przepony.
Znaczne napięcia występują w segmencie ocznym ciała, obejmującym oczy i okolicę potyliczną. Równie silne napięcia wyczuć można dłońmi przesuwając palce wzdłuż podstawy czaszki. Obszar ten możemy nazwać segmentem oralnym, zaś napięcie w tej okolicy wskazuje na zablokowanie odruchu ssania.

Psychologiczne korelaty
Osoba o psychopatycznej strukturze charakteru potrzebuje kogoś do kontrolowania, chociaż może pozornie kontrolować osobę, od której jest w rzeczywistości zależna. A zatem u wszystkich jednostek psychopatycznych dostrzec można cechy oralne. W literaturze psychiatrycznej osoby takie opisywane są jako zafiksowane oralnie.
Potrzeba kontrolowania ściśle wiąże się z obawą, aby nie być kontrolowanym. Poddanie się kontroli oznacza wykorzystanie. Jak zobaczymy, w historii życia jednostek o tej strukturze charakteru doszło do walki o dominację i kontrolę między rodzicem a dzieckiem.
Pogoń za wygraną i dążenie do sukcesu jest tu tak silne, że jednostka nie potrafi przyznać się ani dopuścić do porażki. Przegrana stawia ją na pozycji ofiary, stąd też musi być zwycięzca w każdych okolicznościach.
W owej rozgrywce o władzę zawsze wykorzystywana jest seksualność.   Typ ten jest atrakcyjny ze względu na swą pozorną władze lub też pociągający w związku z okazywaną czułością i nęcącym wdziękiem. Przyjemność płynąca z kontaktu seksualnego jest tu wtórna wobec wartości wyczynu i seksualnego podboju.
Zaprzeczenie uczuciu jest z gruntu zaprzeczeniem potrzebie. Manewr osoby o psychopatycznej strukturze charakteru polega na sprawieniu, aby inni jej potrzebowali, dzięki czemu nie musi wyrażać własnej potrzeby. W ten sposób zawsze jest „górą".

Czynniki etiologiczne i historyczne
Tak jak we wszystkich innych typach charakteru, przeszłość tłumaczy tu zachowanie. Lowen wysuwa ogólne twierdzenie, że żadna osoba nie może zrozumieć swego zachowania, jeżeli nie zna swojej przeszłości. Zatem jednym z głównych zadań każdej terapii jest przypomnienie doświadczeń życiowych jednostki. Staje się to bardzo trudne w przypadku struktury psychopatycznej, ponieważ tendencja by zaprzeczać uczuciu obejmuje zaprzeczanie doświadczeniu. Pomimo tej trudności bioenergetyka ustaliła wiele odnośnie podłoża tego problemu.
Najważniejszym czynnikiem jest uwodzący rodzic. Uwiedzenie jest niejawne i wynika z chęci zaspokojenia narcystycznych potrzeb rodzica. Ma na celu przywiązanie do siebie dziecka.
Uwodzący rodzic jednocześnie zawsze odrzuca dziecko na poziomie potrzeby wsparcia i fizycznego kontaktu. Ten brak niezbędnego kontaktu i wsparcia odpowiada za występowanie w strukturze psychopatycznej elementów oralnych.
Relacja uwiedzenia tworzy trójkąt, w którym dziecko umieszczone jest na pozycji rywalizacyjnej w stosunku do rodzica tej samej płci, co sprzyja identyfikacji z rodzicem uwodzącym.
W sytuacji tej wszelkie sięganie po kontakt niezwykle naraża dziecko na zranienie. Stąd też albo przerośnie ono swoją potrzebę (przemieszczenie w górę), albo zaspokoi ją poprzez manipulowanie rodzicami (typ „uwodzący").
W osobowości psychopatycznej obecny jest również pierwiastek masochistyczny, wynikający z uległości wobec rodzica uwodzącego. Dziecko nie mogło zbuntować się ani wydostać z takiego położenia, dysponowało jedynie obroną wewnętrzną. Jego submisja jest powierzchowna, niemniej w stopniu, w jakim jest otwarcie uległe, zyskuje namiastkę bliskości z rodzicem.
Komponent masochistyczny jest bardziej widoczny w „kuszącej" czy „uwodzącej" odmianie tej struktury. Gambit psychopaty polega na wejściu do związku w roli masochistycznie uległej. Następnie zaś, gdy czar zadziała, a przywiązanie drugiej osoby jest pewne, role się zmieniają i na jaw wychodzą skłonności sadystyczne.

Więcej na 

Źródło: Ciało i charakter, Jacek Santorski (red.)
Share on Google Plus
    Blogger Comment
    Facebook Comment

0 komentarze:

Prześlij komentarz

Wpisz swoje imię, wybierając pole NAZWA z listy. Możesz komentować za pomocą konta FB, klikając Facebook Comment. Dodając komentarz, akceptujesz regulamin strony.